از دیدگاه اهل بیت

واقعه غدیر به بیان امام محمد باقر

شیخ جلیل طبرسی رضوان الله علیه در کتاب «احتجاج» به سند خود از حضرت امام محمدباقر – صلوات الله علیه – روایت کرده که آن حضرت فرمودند:
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در مدینه، تمام شرایع و احکام – به جز حج و ولایت – را ابلاغ فرمود، و برای ابلاغ این دو، از مدینه حج گزارد.
جبرئیل (ع) نازل شد و به خدمت حضرتش عرضه داشت: یا محمد! خدای – جل اسمه – به تو سلام میرساند و میفرماید:
«من هیچ پیامبری از پیامبرانم، و هیچ پیامبری از رسولانم را قبض روح نکردم، مگر بعد از کامل کردن دینم و تاکید حجتم، اکنون دو فریضه – از دین – بر عهدهی تو باقی مانده که مردم بدانها نیاز دارند، و باید به قوم خود برسانی:
(اول) فریضه حج.
(دوم) فریضه ولایت و خلافت پس از خودت.
همانا من زمینم را از حجت، خالی نگذاردهام و هرگز خالی نمیگذارم».
جبرئیل، پس از ابلاغ کلمات الهی عرضه داشت: خدای جل ثناوه، به تو امر میفرماید که فریضهی حج را به قوم خود برسانی، خودت حج کنی، و هر که
[صفحه ۱۲۲]
استطاعت دارد – از اهل شهر و اطراف و اعراب بادیهنشین – همه با تو حج کنند، و حج آنها را نیز مانند نماز، زکات و روزهی آنها به ایشان بیاموزی، و هم چنان که آنان را بر تمام شرایع واقف کردی، بر حج نیز واقف گردانی.
(امام (ع) در دنباله سخنان خود فرمود):
پس آنگاه منادی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در میان مردم ندا کرد: آگاه باشید که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله ارادهی حج دارد و میخواهد حج را نیز مانند دیگر شرایع دینتان به شما بیاموزد و شما را بر حج، مانند دیگر احکام واقف گرداند.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به همراهی مردم، از مدینه به سمت مکه حرکت کردند. مردم، با دقت تمام به حرکات پیامبر خدا صلی الله علیه و آله دقت میکردند، تا مانند آن حضرت، اعمال حج را به جای آورند.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله اعمال حج را به جای آورد. و شمار کسانی که به همراهی حضرتش برای ادای مناسک حج آمده بودند، به هفتاد هزار نفر میرسید، به عدد اصحاب حضرت موسی (ع) در زمانی که از بنیاسرائیل برای هارون بیعت گرفت، بیعتی که مردم پس از آن شکستند، و گوساله و سامری را پیروی کردند.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله نیز از مردم برای خلافت علی (ع) پیمان گرفت، مردم به عدد بنیاسرائیل، و پیمانشکنی آنها نیز مانند پیمانشکنی بنیاسرائیل، گام به گام مشابه هم.
ندای تلبیه (لبیک اللهم لبیک) تمام فضای مابین مکه و مدینه را پر کرده بود. هنگامی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به موقف رسید، جبرئیل از جانب خدای تعالی فرود آمد و عرضه داشت: ای محمد! خدای عزوجل به تو سلام میرساند و میفرماید:
همانا اجل تو نزدیک شده و مدت عمر تو سر آمده است. و من تو را به چیزی (مرگ) فرود میآورم، که نه چارهای از آن هست و نه گریزگاهی. پس پیمان خود را بسپار، و وصیت خود را عرضه دار. و تمام آنچه از علم و میراث علوم پیامبران پیشین و سلاح و تابوت و تمام آیات انبیا – که نزد تو موجود است – به وصی و
[صفحه ۱۲۳]
خلیفهی پس از خودت حجت بالغهی من بر آفریدگانم، علی بن ابیطالب (ع) بسپار.
پس علی (ع) را به عنوان علم هدایت در میان مردم برپا دار. و عهد و میثاق و بیعتش را تجدید کن. و بیعتم را که از آنان گرفتهای، و میثاق مرا که از آنان ستاندهای به یادشان بیاور. و پیمانی را که به ایشان عرضه کردهای ولایت ولیم، مولایشان و مولای هر مومن و مومنه علی بن ابیطالب (ع) به آنان تذکر ده.
من هیچ پیامبری از پیامبرانم را قبض روح نکردم، مگر پس از کامل کردن دینم و تمام ساختن نعمتم به ولایت دوستانم و دشمنی دشمنانم. و این، کمال توحید و دین من، و اتمام نعمت من بر بندگانم به پیروی ولیم و اطاعت وی میباشد. و این، از آن رو است که من زمینم را بدون سرپرستی که حجت من بر آفریدگانم باشد، نمیگذارم.
پس امروز دینتان را برایتان کامل کردم و نعمتم را بر شما تمام نمودم، و اسلام را به عنوان دین برای شما پسندیدم، به واسطهی ولی من و مولای هر مومن و مومنه، علی بندهام و وصی پیامبرم و خلیفه پس از حضرتش و حجت بالغهی من بر آفریدگانم، که طاعت او به طاعت محمد پیامبرم همراه است. و اطاعت او و اطاعت محمد، با اطاعت من همراه است. هر که او را اطاعت کند، مرا اطاعت کرده و هر که او را عصیان نماید، مرا عصیان نموده است. او را علم، میان خود و خلقم قرار دادم. هر که او را به امامت بشناسد، مومن باشد. و هر که او را انکار کند، کافر است. و هر که کسی را در بیعت با او شریک سازد، مشرک است. و هر که مرا با ولایت او ملاقات کند، داخل بهشت شود. و هر که مرا با دشمنی او ملاقات کند، داخل آتش گردد.
پس ای محمد! علی (ع) را علم هدایت برپا دار. و از آنان بیعت بگیر. و عهد و میثاق مرا با آنان تجدید نما، که من تو را به نزد خود قبض روح میکنم و به سوی خود فرامیخوانم.
[صفحه ۱۲۴]
(امام (ع) در ادامه روایت فرمود:)
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله ترسید که قوم او و اهل نفاق و شقاق متفرق شوند و به جاهلیت بازگرداند، چرا که دشمنی آنها را میدانست، و آگاه بود که چه کینه و دشمنی در درون خود نسبت به علی (ع) دارند. از این رو، پیامبر صلی الله علیه و آله از جبرئیل درخواست کرد تا از پروردگار متعال، بخواهد که پیامبر را از فتنهی مردم در امان خود بگیرد.
پیامبر صلی الله علیه و آله منتظر بود که جبرئیل، عصمت الهی از فتنههای منافقان را از جانب خدای جل اسمه بیاورد. از این رو، ابلاغ پیام الهی را به تاخیر انداخت، تا این که به مسجد خیف رسید. جبرئیل، در مسجد خیف بر حضرتش فرود آمد و به ایشان امر نمود که آنچه را از جانب الهی آورده انجام دهد، اما از حفظ و عصمت الهی سخنی به میان نیاورد.
پیامبر فرمود: ای جبرئیل! من میترسم تا مردم مرا تکذیب کنند و گفتههای مرا در مورد علی (ع) قبول ننمایند.
لذا حرکت کرد، تا به غدیرخم در نزدیکی جحفه رسید. در محل غدیرخم، جبرئیل در حالی به خدمت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله رسید که پنج ساعت از روز گذشته بود. و با تهدید و وعید و وعدهی حفظ الهی پیامبر از فتنهی مردم، وارد شد.
جبرئیل عرض کرد: ای محمد! خدای عزوجل به تو سلام میرساند و میفرماید: «ای پیامبر! آنچه را از جانب پروردگارت به تو نازل شده» در مورد علی (ع) «به مردم برسان. و اگر چنین نکنی، رسالت او را به اتمام نرساندهای. و خدا، تو را از مردم حفظ میکند».
اولین مسافران کاروان، به جحفه رسیده بودند. جبرئیل به پیامبر صلی الله علیه و آله عرض کرد تا امر نماید که هر که جلو رفته برگردد. و هر که هنوز به غدیرخم نرسیده، بیاید و همه آنجا توقف کنند، تا در آنجا علی (ع) را به عنوان جانشین خود و علم
[صفحه ۱۲۵]
هدایت معرفی نماید، و آنچه را که خدا در مورد علی (ع) نازل فرموده به آنها برساند، و به پیامبر خدا صلی الله علیه و آله خبر داد که خدا او را از فتنه مردم حفظ میکند.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در این هنگام که عصمت الهی نازل شد، به منادی امر فرمود که در میان مردم ندا کند: «الصلاه الجامعه» و به پیش رفتگان فرمان بازگشت، و به عقبماندگان فرمان توقف دهد. و طرف راست جاده را تا کنار مسجد الغدیر [۱۸۶] خالی نمایند. و این را جبرئیل از جانب خدای عز اسمه امر کرده بود.
در آن محل، چند درخت بود. پیامبر صلی الله علیه و آله امر فرمود که در زیر سایهی آن درختان سنگهایی به شکل منبر برایشان نصب نمایند، تا بر مردم مشرف باشد. آنها که جلو رفته بودند، بازگشتند. و آنها که نرسیده بودند، آمدند و در همانجا ماندند. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله بر فراز آن منبر ایستاد، سپس حمد و ثنای خدا گفت و فرمود:
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله الذی علا فی توحده، و دنی فی تفرده، و جل فی سلطانه، و عظم فی ارکانه، و احاط بکل شییء علما و هو فی مکانه، و قهر جمیع الخلق بقدرته و برهانه.
مجیدا لم یزل محمودا لا یزال، باریء المسموکات، و داحی المدحوات، و جبار الارضین و السموات، سبوح قدوس رب الملائکه و الروح. متفضل علی جمیع من براه، متطول علی جمیع من انشاه، یلحظ کل عین و العیون لا تراه، کریم حلیم ذو اناه، قد وسع کل شییء رحمته و من علیهم بنعمته. لا یعجل بانتقامه و لا یبادر الیهم بما استحقوا من عذابه، قد فهم السرائر و علم الضمآئر، و لم تخف علیه المکنونات، و لا اشتبهت علیه الخفیات.
[صفحه ۱۲۶]
له الاحاطه بکل شیء و الغلبه علی کل شیء و القوه فی کل شیء، و القدره علی کل شیء.
و لیس مثله شیء، و هو منشیء الشییء حین لا شیء، دائم قائم بالقسط لا اله الا هو العزیز الحکیم. جل عن ان تدرکه الابصار و هو یدرک الابصار و هو اللطیف الخبیر، لا یلحق احد وصفه من معاینه، و لا یجد احد کیف هو من سر و علانیه الا بما دل عزوجل علی نفسه.
و اشهد انه الله الذی ملا الدهر قدسه، و الذی یغشی الابد نوره، و الذی ینفذ امره بلا مشاوره مشیر و لا معه شریک فی تقدیر و لا تفاوت فی تدبیر، صور ما ابدع علی غیر مثال و خلق ما خلق بلا معونه من احد و لا تکلف و لا احتیال، انشاها فکانت و براها فبانت، فهو الله الذی لا اله الا هو المتقن الصنعه الحسن الصنیعه العدل الذی لا یجور و الاکرم الذی ترجع الیه الامور.
و اشهد انه الذی تواضع کل شیء لقدرته، خضع کل شیء لهیبته، مالک الاملاک، و مفلک الافلاک، و مسخر الشمس و القمر کل یجری لاجل مسمی یکور اللیل علی النهار، و یکور النهار علی اللیل یطلبه حثیثا.
قاصم کل جبار عنید، و مهلک کل شیطان مرید، لم یکن معه ضد و لا ند احد صمد لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفوا احد، اله واحد و رب ماجد یشاء فیمضی و یرید فیقضی و یعلم فیحصی و یمیت و یحیی و یفقر و یغنی و یضحک و یبکی و یدنی و یقضی و یمنع و یعطی.
له الملک و له الحمد بیده الخیر و هو علی کل شیء قدیر، یولج اللیل فی النهار و یولج النهار فی اللیل لا اله الا هو العزیز الغفار، مجیب الدعآء و مجزل العطآء محصی الانفاس و رب الجنه و الناس، لا یشکل علیه شیء و لا یضجره صراخ المستصرخین و لا یبرمه الحاح الملحین، العاصم
[صفحه ۱۲۷]
للصالحین، و الموفق للمفلحین و مولی العالمین، الذی استحق من کل خلق ان یشکره و یحمده.
احمده علی السرآء و الضراء و الشده و الرخآء، و اومن به و ملائکته و کتبه و رسله، اسمع امره و اطیع و ابادر الی کل ما یرضاه و استسلم لقضائه رغبه فی طاعته، و خوفا من عقوبته، لانه الله الذی لا یومن مکره و لا یخاف جوره.
و اقر له علی نفسی بالعبودیه، و اشهد له بالربوبیه، و اودی ما اوحی الی حذرا من ان لا افعل فتحل بی منه قارعه لا یدفعها عنی احد و ان عظمت حیلته لا اله الا هو، لانه قد اعلمنی انی ان لم ابلغ ما انزل الی فما بلغت رسالته و قد ضمن لی تبارک و تعالی العصمه، و هو الله الکافی الکریم، فاوحی الی:
بسم الله الرحمن الرحیم (یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک) فی علی (و ان لم تفعل فما بلغت رسالته و الله یعصمک من الناس)
معاشر الناس! ما قصرت فی تبلیغ ما انزله الله تعالی الی، و انا مبین لکم سبب نزول هذه الآیه.
ان جبرئیل (ع) هبط الی مرارا ثلاثا یامرنی عن السلام ربی و هو السلام ان اقوم فی هذا المشهد فاعلم کل ابیض و اسود: ان علی بن ابیطالب (ع) اخی و وصیی و خلیفتی و الامام من بعدی، الذی محله منی محل هارون من موسی الا انه لا نبی بعدی و هو ولیکم بعد الله و رسوله.
و قد انزل الله تبارک و تعالی علی بذلک آیه من کتابه: (انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا الذین یقیمون الصلاه و یوتون الزکاه و هم راکعون) و علی بن ابیطالب (ع) اقام الصلاه و آتی الزکاه و هو راکع یرید الله عزوجل فی کل حال.
[صفحه ۱۲۸]
و سالت جبرئیل (ع) ان یستعفی لی عن تبلیغ ذلک الیکم – ایها الناس – لعلمی بقله المتقین و کثره المنافقین و ادغال الآثمین و حیل المستهزئین بالاسلام الذین و صفهم الله تعالی فی کتابه بانهم یقولون بالسنتهم ما لیس فی قلوبهم و یحسبونه هینا و هو عند الله عظیم، و کثره اذاهم لی فی غیر مره حتی سمونی اذنا.
و زعموا انی کذلک لکثره ملازمته ایای و اقبالی علیه، حتی انزل الله عزوجل فی ذلک قرآنا: (و منهم الذین یوذون النبی و یقولون هو اذن قل اذن) علی الذین یزعمون انه اذن (خیر لکم یومن بالله و یومن للمومنین).
ولو شئت ان اسمی باسمائهم لسمیت و ان اومی الیهم باعیانهم لاومیت و ان ادل علیهم لدللت، و لکنی والله! فی امورهم قد تکرمت، و کل ذلک لا یرضی الله منی الا ان ابلغ ما انزل الی (یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک) فی علی (و ان لم تفعل فما بلغت رسالته والله یعصمک من الناس).
فاعلموا معاشر الناس! ان الله قد نصبه لکم ولیا و اماما مفترضا طاعته علی المهاجرین و الانصار و علی التابعین لهم باحسان، و علی البادی و الحاضر و علی الاعجمی و العربی و الحر و المملوک و الصغیر و الکبیر و علی الابیض و الاسود و علی کل موحد ماض حکمه جائز قوله نافذ امره، ملعون من خالفه مرحوم من تبعه مومن من صدقه، فقد غفر الله له و لمن سمع منه و اطاع له.
معاشر الناس! انه آخر مقام اقومه هذا المشهد فاسمعوا و اطیعوا و انقادوا لامر ربکم، فان الله عزوجل هو ربکم و ولیکم و الهکم ثم من دونه رسوله محمد ولیکم القائم المخاطب لکم، ثم من بعدی علی ولیکم
[صفحه ۱۲۹]
و امامکم بامر الله ربکم، ثم الامامه فی ذریتی من ولده الی یوم القیامه یوم تلقون الله و رسوله، لا حلال الا ما احله الله و لا حرام الا ما حرمه الله، عرفنی الحلال و الحرام و انا افضیت بما علمنی ربی من کتابه و حلاله و حرامه الیه.
معاشر الناس! ما من علم الا و قد احصاه الله فی، و کل علم علمت فقد احصیته فی علی امام المتقین، و ما من علم الا و قد علمته علیا، و هو الامام المبین.
معاشر الناس! لا تضلوا عنه و لا تنفروا منه و لا تستکبروا من ولایته، فهو الذی یهدی الی الحق و یعمل به و یزهق الباطل و ینهی عنه و لا تاخذه فی الله لومه لائم.
ثم انه اول من آمن بالله و رسوله، و هو الذی فدی رسول الله بنفسه و هو الذی کان مع رسول الله و لا احد یعبد الله مع رسوله من الرجال غیره.
معاشر الناس! فضلوه فقد فضله الله، و اقبلوه فقد نصبه الله.
معاشر الناس! انه امام من الله و لن یتوب الله علی احد انکر ولایته، و لن یغفر الله له، حتما علی الله ان یفعل ذلک بمن خالف امره فیه و ان یعذبه عذابا شدیدا نکرا ابد الآباد و دهر الدهور، فاحذروا ان تخالفوه فتصلوا نارا وقودها الناس و الحجاره اعدت للکافرین.
ایها الناس! بی والله! بشر الاولون من النبیین والمرسلین، و انا خاتم الانبیاء و المرسلین و الحجه علی جمیع المخلوقین من اهل السماوات و الارضین، فمن شک فی ذلک فهو کافر کفر الجاهلیه الاولی، و من شک فی شیء من قولی هذا فقد شک فی الکل منه، و الشاک فی الکل فله النار.
معاشر الناس! حبانی الله بهذه الفضیله منا منه علی و احسانه منه الی، و لا اله الا هو، له الحمد منی ابد الآبدین و دهر الداهرین علی کل حال.
[صفحه ۱۳۰]
معاشر الناس! فضلوا علیا، فانه افضل الناس بعدی من ذکر و انثی، بنا انزل الله الرزق و بقی الخلق، ملعون ملعون مغضوب مغضوب من رد قولی هذا و لم یوافقه.
الا ان جبرئیل خبرنی عن الله تعالی بذلک و یقول:
«من عادی علیا و لم یتوله فعلیه لعنتی و غضبی (فلتنظر نفس ما قدمت لغد، و اتقوا الله ان تخالفوه فتزل قدم بعد ثبوتها ان الله خبیر بما تعملون).
معاشر الناس! انه جنب الله الذی ذکر فی کتابه، فقال تعالی: (یا حسرتی علی ما فرطت فی جنب الله).
معاشر الناس! تدبروا القرآن و افهموا آیاته و انظروا الی محکماته و لا تتبعوا متشابهه، فوالله! لن یبین لکم زواجره و لا یوضح لکم تفسیره الا الذی انا آخذ بیده و مصعده الی وشائل بعضده و معلمکم ان «من کنت مولاه فهذا علی مولاه»، و هو علی بن ابیطالب اخی و وصیی، و موالاته من الله عزوجل انزلها علی.
معاشر الناس! ان علیا و الطیبین من ولدی هم الثقل الاصغر، و القرآن هو الثقل الاکبر، فکل واحد منبیء عن صاحبه و موافق له لن یفترقا حتی یردا علی الحوض. هم امنآء الله فی خلقه و حکامه فی ارضه.
الا و قد ادیت، الا و قد بلغت، الا و قد اسمعت، الا و قد اوضحت، الا و ان الله عزوجل قال و انا قلت عن الله عزوجل، الا انه لیس امیرالمومنین غیر اخی هذا و لا تحل امره المومنین بعدی لاحد غیره.
(ثم ضرب بیده الی عضده فرفعه، و کان منذ اول ما صعد رسول الله صلی الله علیه و آله شال علیا حتی صارت رجلاه مع رکبه رسول الله صلی الله علیه و آله، ثم قال:)
[صفحه ۱۳۱]
معاشر الناس! هذا علی اخی و وصیی و واعی علمی و خلیفتی علی امتی و علی تفسیر کتاب الله عزوجل، و الداعی الیه و العامل بما یرضاه، و المحارب لاعدآئه و اوالی علی طاعته، و الناهی عن معصیته خلیفه رسول الله و امیرالمومنین و الامام الهادی و قاتل الناکثین و القاسطین و المارقین بامر الله، اقول ما یبدل القول لدی بامر ربی.
اللهم وال من والاه، و عاد من عاداه، و العن من انکره، و اغضب علی من جحد حقه.
اللهم انک انزلت علی ان الامامه بعدی لعلی ولیک عند تبیانی ذلک و نصبی ایاه بما اکملت لعبادک من دینهم و اتممت علیهم نعمتک و رضیت لهم الاسلام دینا، فقلت: (و من یبتغ غیر الاسلام دینا فلن یقبل منه و هو فی الآخره من الخاسرین).
اللهم انی اشهدک و کفی بی شهیدا انی قد بلغت.
معاشر الناس! انما اکمل الله عزوجل دینکم بامامته، فمن لم یاتم به و بمن یقوم مقامه من ولدی من صلبه الی یوم القیامه و العرض علی الله عزوجل فاولئک الذین حبطت اعمالهم و فی النار هم خالدون، لا یخفف عنهم العذاب و لا هم ینظرون.
معاشر الناس! هذا علی انصرکم لی و احقکم بی و اقربکم الی و اعزکم علی، و الله عزوجل و انا عنه راضیان، و ما نزلت آیه رضی الا فیه، و ما خاطب الله الذین آمنوا الا بدا به، و لا نزلت آیه مدح فی القرآن الا فیه، و لا شهد بالجنه فی (هل اتی علی الانسان) الا له، و لا انزلها فی سواه، و لا مدح بها غیره.
معاشر الناس! هو ناصر دین الله و المجادل عن رسول الله، و هو التقی النقی الهادی المهدی، نبیکم خیر نبی و وصیکم خیر وصی و بنوه خیر الاوصیآء.
[صفحه ۱۳۲]
معاشر الناس! ذریه کل نبی من صلبه و ذریتی من صلب علی.
معاشر الناس! ان ابلیس اخرج آدم من الجنه بالحسد، فلا تحسدوه فتحبط اعمالکم و تزل اقدامکم، فان آدم (ع) اهبط الی الارض بخطیئه واحده و هو صفوه الله عزوجل فکیف بکم و انتم انتم و منکم اعدآء الله.
الا انه لا یبغض علیا الا شقی و لا یتولی علیا الا تقی، و لا یومن به الا مومن مخلص.
وفی علی والله! نزلت سوره العصر (بسم الله الرحمن الرحیم و العصر – ان الانسان لفی خسر – الا الذین آمنوا و عملوا الصالحات و تواصوا بالحق و تواصوا بالصبر).
معاشر الناس! قد استشهدت الله و بلغتکم رسالتی، و ما علی الرسول الا البلاغ المبین.
معاشر الناس! اتقوا الله حق تقاته، و لا تموتن الا و انتم مسلمون.
معاشر الناس! آمنوا بالله و رسوله و النور الذی انزل معه من قبل ان نطمس وجوها فنردها علی ادبارها.
معاشر الناس! النور من الله عزوجل فی مسلوک ثم فی علی ثم فی النسل منه الی القآئم المهدی الذی یاخذ بحق الله و بکل حق هو لنا، لان الله عزوجل قد جعلنا حجه علی المقصرین و المعاندین و المخالفین و الخائنین و الآثمین و الظالمین من جمیع العالمین.
معاشر الناس! انی انذرکم انی رسول الله الیکم قد خلت من قبلی الرسل افان مت او قتلت انقلبتم علی اعقابکم و من ینقلب علی عقبیه فلن یضر الله شیئا و سیجزی الله الشاکرین.
الا و ان علیا هو الموصوف بالصبر و الشکر ثم من بعده ولدی من صلبه.
[صفحه ۱۳۳]
معاشر الناس! لا تمنوا علی الله تعالی اسلامکم فیسخط علیکم و یصیبکم بعذاب من عنده انه لبالمرصاد.
معاشر الناس! انه سیکون من بعدی ائمه یدعون الی النار و یوم القیامه لا ینصرون.
معاشر الناس! ان الله تعالی و انا بریئان منهم.
معاشر الناس! انهم و اشیاعهم و اتباعهم و انصارهم فی الدرک الاسفل من النار و لبئس مثوی المتکبرین.
الا انهم اصحاب الصحیفه فلینظر احدکم فی صحیفته فذهب علی الناس الا شرذمه منهم امر الصحیفه.
معاشر الناس! انی ادعها امامه و وراثه فی عقبی الی یوم القیامه، و قد بلغت ما امرت بتبلیغه حجه علی کل حاضر و غائب و علی کل احد ممن شهد او لم یشهد، ولد او لم یولد، فلیبلغ الحاضر الغائب و الوالد الولد الی یوم القیامه، و سیجعلونها ملکا و اغتصابا، الا لعن الله الغاصبین و المغتصبین، و عندها سنفرغ لکم ایها الثقلان فیرسل علیکما شواظ من نار و نحاس فلا تنتصران.
معاشر الناس! ان الله عزوجل لم یکن یذرکم علی ما انتم علیه حتی یمیز الخبیث من الطیب، و ما کان الله لیطلعکم علی الغیب.
معاشر الناس! انه ما من قریه الا والله مهلکها بتکذیبها، و کذلک یهلک القری و هی ظالمه کما ذکر الله تعالی، و هذا علی امامکم و ولیکم و هو مواعید الله والله یصدق ما وعده.
معاشر الناس! قد ضل قبلکم اکثر الاولین، والله! لقد اهلک الاولین و هو مهلک الآخرین، قال الله تعالی: (الم نهلک الاولین ثم نتبعهم الاخرین – کذلک نفعل بالمجرمین – ویل یومئذ للمکذبین).
[صفحه ۱۳۴]
معاشر الناس! ان الله قد امرنی و نهانی، و قد امرت علیا و نهیته، فعلم الامر و النهی من ربه عزوجل، فاسمعوا لامره تسلموا، و اطیعوه تهتدوا، و انتهوا لنهیه ترشدوا، و صیروا الی مراده و لا یتفرق بکم السبل عن سبیله.
معاشر الناس! انا صراط الله المستقیم الذی امرکم باتباعه ثم علی من بعدی، ثم ولدی من صلبه ائمه یهدون الی الحق و به یعدلون. (ثم قرا:)
بسم الله الرحمن الرحیم
(الحمد لله رب العالمین – الرحمن الرحیم – مالک یوم الدین – ایاک نعبد و ایاک نستعین – اهدنا الصراط المستقیم – صراط الذین انعمت علیهم غیر المغضوب علیهم و لا الضالین) (و قال):
فی نزلت و فیهم نزلت و لهم عمت و ایاهم خصت، اولئک اولیاء الله لا خوف علیهم و لا هم یحزنون.
الا ان حزب الله هم الغالبون.
الا ان اعدآء علی هم اهل الشقاق و النفاق و الحادون و هم العادون و اخوان الشیاطین الذین یوحی بعضهم الی بعض زخرف القول غرورا.
الا ان اولیآئهم المومنون الذین ذکرهم الله فی کتابه فقال عزوجل: (لا تجد قوما یومنون بالله و الیوم الآخر یوادون من حاد الله و رسوله ولو کانوا آبائهم او ابنائهم او اخوانهم او عشیرتهم اولئک کتب فی قلوبهم الایمان و ایدهم بروح منه و یدخلهم جنات تجری من تحتها الانهار خالدین فیها رضی الله عنهم و رضوا عنه اولئک حزب الله الا ان حزب الله هم المفلحون).
الا ان اولیاء هم الذین وصفهم الله عزوجل، فقال: (الذین آمنوا و لم یلبسوا ایمانهم بظلم اولئک لهم الامن و هم مهتدون).
[صفحه ۱۳۵]
الا ان اولیاء هم الذین وصفهم الله عزوجل، فقال: (الذین یدخلون الجنه آمنین. تتلقاهم الملائکه بالتسلیم ان طبتم فادخلوها خالدین).
الا ان اولیآئهم الذین قال الله عزوجل: (یدخلون الجنه بغیر حساب).
الا ان اعدآئهم الذین یصلون سعیرا.
الا ان اعدآئهم الذین یسمعون لجهنم شهیقا و هی تفور و لها زفیر: (کلما دخلت امه لعنت اختها).
الا ان اعدآئهم الذین قال الله عزوجل: (کلما القی فیها فوج سالهم خزنتها الم یاتکم نذیر – قالوا بلی قد جائنا نذیر فکذبنا و قلنا ما نزل الله من شیء ان انتم الا فی ضلال مبین).
الا ان اولیآئهم الذین یخشون ربهم بالغیب لهم مغفره و اجر کبیر.
معاشر الناس! شتان ما بین الجنه و السعیر، عدونا من ذمه الله و لعنه و ولینا من مدحه الله و احبه.
معاشر الناس! الا و انی منذر و علی هاد.
معاشر الناس! انی نبی و علی وصیی.
الا و ان خاتم الائمه منا القآئم المهدی صلوات الله علیه.
الا انه الظاهر علی الدین.
الا انه المنتقم من الظالمین.
الا انه فاتح الحصون و هادمها.
الا انه قاتل کل قبیله من اهل الشرک.
الا انه مدرک کل ثار لاولیآء الله عزوجل.
الا انه ناصر دین الله عزوجل.
الا انه العراف فی بحر عمیق.
[صفحه ۱۳۶]
الا انه یسم کل ذی فضل بفضله و کل ذی جهل بجهله.
الا انه خیره الله و مختاره.
الا انه وارث کل علم و المحیط به.
الا انه المخبر عن ربه عزوجل و المنبه بامر ایمانه.
الا انه الرشید السدید.
الا انه المفوض الیه.
الا انه قد بشر به من سلف بین یدیه.
الا انه الباقی حجه و لا حجه بعده و لا حق الا معه و لا نور الا عنده.
الا انه لا غالب له و لا منصور علیه.
الا انه ولی الله فی ارضه و حکمه فی خلقه و امینه فی سره و علانیته.
معاشر الناس قد بینت لکم و افهمتکم، و هذا علی یفهمکم بعدی.
الا و انی عند انقضآء خطبتی ادعوکم الی مصافقتی علی بیعته و الاقرار به ثم مصافقته بعدی.
الا و انی قد بایعت الله و علی قد بایعنی و انا آخذکم بالبیعه له عن الله عزوجل: (فمن نکث فانما ینکث علی نفسه).
معاشر الناس! ان الصفا و المروه من شعآئر الله: (فمن حج البیت او اعتمر فلا جناح علیه ان یطوف بهما و من تطوع خیرا فان الله شاکر علیم).
معاشر الناس! حجوا البیت، فما ورده اهل بیت الا استغنوا، و لا تخلفوا عنه الا افتقروا.
معاشر الناس! ما وقف بالموقف مومن الا غفر الله له ما سلف من ذنبه الی وقته ذلک فاذا انقضت حجته استونف عمله.
معاشر الناس! الحجاج معانون و نفقاتهم مخلفه، والله لا یضیع اجر المحسنین.
[صفحه ۱۳۷]
معاشر الناس حجوا البیت بکمال الدین و النفقه، و لا تنصرفوا عن المشاهد الا بتوبه و اقلاع.
معاشر الناس! اقیموا الصلاه و آتوا الزکاه کما امرکم الله عزوجل، لئن طال علیکم الامد فقصرتم او نسیتم فعلی ولیکم و مبین لکم الذی نصبه الله عزوجل بعدی، و من خلفه الله منی و من یخبرکم بما تسالون عنه و یبین لکم ما لا تعلمون.
الا ان الحلال و الحرام اکثر من ان احصیهما و اعرفهما، فامر بالحلال و انهی عن الحرام فی مقام واحد، فامرت ان آخذ البیعه منکم و الصفقه لکم بقبول ما جئت به عن الله عزوجل فی علی امیرالمومنین و الائمه من بعده الذین هم منی و منه، ائمه قائمهم المهدی الی یوم القیامه الذی یقضی بالحق.
معاشر الناس! کل حلال دللتکم علیه و کل حرام نهیتکم عنه فانی لم ارجع عن ذلک و لم ابدل.
الا فاذکروا ذلک و احفظوه و تواصوا به و لا تبدلوه و لا تغیروه.
الا و انی قد اجدد القول.
الا فاقیموا الصلاه و آتوا الزکاه و امروا بالمعروف و انهوا عن المنکر.
الا و ان راس الامر بالمعروف ان تنتهوا الی قولی و تبلغوه من لم یحضره و تامروه بقبوله و تنهوه عن مخالفته، فانه امر من الله عزوجل و منی، و لا امر بمعروف و لا نهی عن منکر الا مع امام معصوم.
معاشر الناس! القرآن یعرفکم الائمه من بعده ولده، عرفتکم انهم منی و انا منهم، حیث یقول الله عزوجل فی کتابه: (و جعلها کلمه باقیه فی عقبه) و قلت: (لن تضلوا ما ان تمسکتم بهما).
ر الناس! التقوی التقوی، احذروا الساعه کما قال الله تعالی:
[صفحه ۱۳۸]
(ان زلزله الساعه شیء عظیم) اذکروا الممات و الحساب و الموازین و المحاسبه بین یدی رب العالمین و الثواب و العقاب. فمن جآء بالحسنه اثیب علیها و من جآء بالسیئه فلیس له فی الجنان نصیب.
معاشر الناس! انکم اکثر من ان تصافقونی بکف واحده، و قد امرنی الله عزوجل ان آخذ من السنتکم الاقرار بما عقدت لعلی من امره المومنین، و من جآء بعده من الائمه منی و منه علی ما اعلمتکم ان ذریتی من صلبه، فقولوا باجمعکم: «انا سامعون مطیعون راضون منقادون لما بلغت عن ربنا و ربک فی امر علی صلوات الله علیه و امر ولده من صلبه من الائمه، نبایعک علی ذلک بقلوبنا و انفسنا و السنتنا و ایدینا علی ذلک نحیی و نموت و نبعث و لا نغیر و لا نبدل و لا نشک و لا نرتاب و لا نرجع من عهد و لا ننقص المیثاق نطیع الله و نطیعک و علیا امیرالمومنین و ولده الائمه الذین ذکرتهم من ذریتک من صلبه بعد الحسن و الحسین الذین قد عرفتکم مکانهما منی و محلهما عندی و منزلتهما من ربی عزوجل».
فقد ادیت ذلک الیکم و انهما سیدا شباب اهل الجنه، و انهما الامامان بعد ابیهما علی و انا ابوهما قبله، و قولوا: «اطعنا الله بذلک و ایاک و علیا و الحسن و الحسین و الائمه الذین ذکرت عهدا و میثاقا ماخوذا لامیرالمومنین من قلوبنا و انفسنا و السنتنا و مصافقه ایدینا من ادرکهما بیده و اقر بهما بلسانه و لا نبتغی بذلک بدلا و لا نری من انفسنا عنه حولا ابدا».
اشهدنا الله و کفی بالله شهیدا و انت علینا به شهید، و کل من اطاع ممن ظهر و استتر و ملائکه الله و جنوده و عبیده و الله اکبر من کل شهید.
معاشر الناس! ما تقولون؟! فان الله یعلم کل صوت و خافیه کل نفس، فمن اهتدی فلنفسه و من ضل فانما یضل علیها، و من بایع فانما یبایع الله عزوجل ید الله فوق ایدیهم.
[صفحه ۱۳۹]
معاشر الناس! فاتقوا الله و بایعوا علیا امیرالمومنین و الحسن و الحسین و الائمه کلمه طیبه باقیه، یهلک الله من غدر و یری الله من وفی، فمن (نکث فانما ینکث علی نفسه).
معاشر الناس! قولوا الذی قلت لکم و سلموا علی علی بامره المومنین، و قولوا: «سمعنا و اطعنا غفرانک ربنا و الیک المصیر»، و قولوا: «الحمد لله الذی هدانا لهذا و ما کنا لنهتدی لولا ان هدانا الله».
معاشر الناس! ان فضائل علی بن ابیطالب عندالله عزوجل، و قد انزلها فی القرآن اکثر من ان احصیها فی مقام واحد، فمن انباکم بها و عرفها فصدقوه.
معاشر الناس! من یطع الله و رسوله و علیا و الائمه الذین ذکرتهم فقد فاز فوزا عظیما.
معاشر الناس! السابقون السابقون الی مبایعته و موالاته و التسلیم علیه بامره المومنین، اولئک هم الفآئزون فی جنات النعیم.
معاشر الناس قولوا ما یرضی الله به عنکم من القول: (فان تکفروا انتم و من فی الارض جمیعا فلن یضر الله شیئا).
اللهم اغفر للمومنین و المومنات و اغضب علی الکافرین و الحمد لله رب العالمین.
بنام خداوند بخشنده مهربان
حمد و ستایش پروردگاری را سزاست که در عظمت یکتا و در وحدانیت بیهمتا است. سلطنت او باعظمت و در ادارهی امور خلایق مقتدر و به همه مخلوقات دانا و در همه جا حاضر و ناظر و قدرت او بر همه موجودات غالب است.
[صفحه ۱۴۰]
بزرگی که ازلی است و ستودهای که زوال ندارد، آفریننده آسمانها و گسترانندهی کهکشانها و فرمانروای مطلق زمین و آسمانهاست، منزه و مقدس است خداوندی که فرشتگان و روح القدس همه مخلوقات اویند.
افاضه فیوضاتش جمیع موجودات را احاطه نموده و نعم بیپایانش بر خلایق گسترده شده، همه را میبیند و هیچ چشمی او را نخواهد دید.
بخشنده، بردبار و غفور است، رحمت او همه چیز را فراگرفته و بندگان را به نعمت خویش منت نهاده است، به انتقام متمردین شتاب نمیفرماید و گنهکاران و ستمکاران را به زودی به عقوبت نمیگیرد.
به اسرار بندگان دانا و به رازهای درونی آنها بینا و هیچ اندیشهای از او پنهان نیست.
نهفتهای بر او مشتبه نمیگردد. علم او جمیع موجودات را فراگرفته و بر هر چیز غالب، قاهر و قادر است.
خداوندی که مثل و مانند ندارد، پدید آورنده کائنات و به وجود آورندهی مخلوقات، هنگامی که هیچ چیز نبوده است. پایندهای که به عدل و داد حکومت میفرماید، معبودی جز او نیست توانا و دانا است.
او برتر از آن است که ادراکات مقام ذاتش را درک نمایند و اوست که به همهی افکار و اندیشههای خلایق بینا و آگاه است و او لطیف و خبیر است.
کسی نتواند او را وصف نماید و به اسرار آفرینش او از پنهان و
[صفحه ۱۴۱]
آشکارا راه یابد مگر آن که خود او را راهنمایی فرماید.
گواهی میدهم که نور ذات جمالش همه آفرینش را فراگرفته و پرتو افاضات و انوار رحمانیتش کران تا کران هستی را مشعشع نموده و امر و فرمان او در سراسر وجود کائنات حکمفرماست.
مقدرات و سرنوشت مسیر عالم وجود به قدرت کامله او بدون مشورت و کمک تحقق مییابد و در آن تغییر و تبدیلی راه ندارد، آنچه به وجود آورده مثل و مانند نداشته و آنچه را که آفریده از کسی کمک نگرفته است.
در آفرینش کائنات رنج، مشقت، نقشه و طرح نداشته، آنچه خواسته موجود شده و آنچه را ایجاد فرموده، نمایان گردیده است.
او خدای یگانهای است که جز او خالقی وجود ندارد، صنع او حکیمانه و آفرینش او نیکوست، دادگری که ظلم و جور ندارد. بزرگواری که بازگشت همه امور به سوی اوست.
شهادت میدهم که هر موجودی در پیشگاه باعظمتش متواضع و فروتن است و هر چیزی در برابر هیبت و قدرتش حقیر و ناچیز است. مالک تمام ملک وجود و گرداننده همه افلاک است، خورشید و ماه به فرمان او بوده و هر یک در مجرای حرکت خود برای مدتی که خواست اوست، در گردشند. و روشنایی روز را به تاریکی شب میپوشاند و ظلمت شب را به روشنایی روز مبدل مینماید، چرخ آفرینش شب و روز شتابان در حرکتند.
او قهاری است که هر طاغی سرکش را از پای درمیآورد و هر شیطان متمرد را هلاک میگرداند، کسی با او منازعه نکند و برای او شبیه و نظیری وجود ندارد.
[صفحه ۱۴۲]
یگانهای است بینیاز، نه زاییده و نه زاییده شده و کسی با او همتا نیست.
خدایی که یگانه است و پروردگاری که باعظمت است، آنچه اراده فرماید موجود میگردد و به آنچه موجود کرده، آگاه است، اوست که میمیراند و حیات میبخشد.
تهیدست میکند و بینیاز میگرداند، میخنداند و میگریاند، نزدیک میکند و دور مینماید، بازمیدارد و عطا میفرماید، ملک هستی از آن اوست و حمد و ستایش برای اوست و خیر و سعادت به دست قدرت اوست و بر انجام هر کاری قادر است.
شب را به روز میآورد و روز را شب میگرداند، نیست خدایی مگر خدای عزیز و آمرزنده. دعا را اجابت میفرماید و عطای خود را زیاد میگرداند. آمار و شمارهی آفرینش خود را دارد، آفرینندهی همهی خلایق از جن و انس میباشد، هیچ کاری بر او دشوار نیست. در فریادرسی بیچارگان ملول نمیشود و اصرار درخواست کننده او را نمیآزارد. حافظ نیکوکاران، توفیق بخش رستگاران و ولی نعمت جهانیان است. خداوندی که سزاوار است همهی خلایق شکرگزار او باشند.
در آسایش و راحتی و در شدت و سختی، در همه حال او را ستایش مینمایم. من به او ایمان دارم و فرشتگان و کتابهای آسمانی و پیامبرانش را تصدیق میکنم. امر او را میشنوم و فرمان او را اطاعت میکنم و به رضای او عمل مینمایم و به آنچه برای من بخواهد، راضی هستم.
من با علاقه بندگی و اطاعت او را مینمایم و از عذاب او میترسم.
[صفحه ۱۴۳]
او خداوندی است که از عذاب او ایمن نتوان بود و جور و ستم بر هیچ کس نخواهد فرمود، اعتراف میکنم به بندگی خود و گواهی میدهم به خداوندی او و انجام میدهم آنچه را که به من وحی فرماید، اگر خودداری نمایم از ابلاغ آنچه به من وحی شده میترسم به بلایی مبتلا شوم که احدی نتواند از من دفع نماید هر چند تدبیر او زیاد باشد.
معبودی جز او نیست. او به من اعلام فرموده که اگر نرسانم آنچه وحی شده، تبلیغ رسالت نکردهام و خداوند ضمانت نموده که مرا حفظ فرماید و خداوند بزرگ برای حفظ من کافی است.
خداوند بر من وحی فرستاده است:
به نام خداوند بخشندهی مهربان «ای پیامبر! برسان آنچه را که فرستاده شد به سوی تو از پروردگارت و اگر انجام ندهی تبلیغ رسالت نکردهای و خداوند تو را از شر مردم حفظ خواهد نمود».

ای مردم! در ابلاغ آنچه بر من وحی شده کوتاهی نکردهام و برای شما سبب نزول این آیه را بیان مینمایم.
جبرئیل (ع) سه بار بر من نازل شد، و سلام پروردگار را به من ابلاغ نمود و مرا مامور نمود که در این محل بایستم و آنچه را وحی آورده به شما ابلاغ نمایم. تا بر هر سفید و سیاه اعلام کنم که علی بن ابیطالب برادر من، وصی من، جانشین من و امام بعد از من است و مقام او نسبت به من مانند مقام هارون نسبت به موسی است. جز آن که پیامبری بعد از من نخواهد آمد و او بعد از من رسول و پیشوا بر شما است و این فرمان را خداوند تبارک و تعالی صادر فرموده است.
[صفحه ۱۴۴]
این آیه از کتاب خدا است که: «این است و جز این نیست ولی شما خدا و پیامبر او هستند و آنان که ایمان آوردهاند و اقامه نماز مینمایند و در حال رکوع زکات میدهند» و علی بن ابیطالب اقامه نماز نمود و در حال رکوع زکات داد و او در هر حال رضای پروردگار را میجوید.
ای مردم! من از جبرئیل (ع) سئوال نمودم: آیا ممکن است که خداوند مرا از ابلاغ این امر معاف فرماید، برای آنکه میدانم پرهیزکاران کم هستند و منافقین بسیارند. و فسادانگیزان گنهکار که به اسلام حیله و استهزا میکنند بیشمارند و خداوند تبارک و تعالی در قرآن آنها را معرفی مینماید که آنچه با زبان میگویند به آن ایمان ندارند و گمان میکنند این کار کوچکی است در حالی که در پیشگاه خداوند بسیار بزرگ میباشد. و به خاطر آن که آنها مرا اذیت بسیار کردند و به من نسبت دادند که به هر سخن گوش میدهم و آن را قبول مینمایم و گمان کردند چنین هستم، برای آن که او بیشتر با من ملازم بود و من به او عنایت داشتم.
خداوند عزوجل در پاسخ آنها وحی نازل نمود و چنین فرمود: «از ایشان کسانی هستند که پیامبر را میآزارند و میگویند: او گوش شده، بگو: گوش دادن پیامبر به صحبت دیگران خیر شماست؛ زیرا او ایمان به خدا دارد و گفتههای مومنین را تصدیق مینماید».
اگر میخواستم نام آنها را بیان نمایم، بیان مینمودم و اگر میخواستم آنها را معرفی کنم، معرفی میکردم و اگر میخواستم آنها را نشان دهم، نشان میدادم؛ ولی به خدا سوگند؟! دربارهی آنها بزرگواری میکنم و آنها را رسوا نمینمایم و با همهی این گذشتها
[صفحه ۱۴۵]
خداوند از من راضی نمیشود، مگر آنچه را وحی فرموده ابلاغ نمایم.
ای پیامبر! برسان آنچه را وحی شد به سوی تو از پروردگارت، اگر نرسانی تبلیغ رسالت نکردهای و خداوند تو را از شر مردم حفظ مینماید».
ای مردم! آگاه باشید که خداوند علی (ع) را سرپرست و پیشوا بر شما قرار داده و اطاعت او را بر مهاجر و انصار و همه مردم واجب فرموده است، شهری و بیابانی، عرب و عجم، بنده و آزاد، کوچک و بزرگ، سفید و سیاه هر که خدا را میپرستد باید فرمان علی (ع) را اطاعت کند و گفتار او را تصدیق نماید و امر او را انجام دهد.
محروم از رحمت حق است کسی که مخالفت کند، مشمول رحمت پروردگار است کسی که از او پیروی نماید، مومن است کسی که او را به این سمت تصدیق نماید. کسانی که از او اطاعت کنند و فرمان او برند خداوند آنها را میآمرزد.
ای مردم! این آخرین بار است که من برای رساندن امر پروردگار در اینجا قیام نمودهام، بشنوید و اطاعت کنید و تسلیم فرمان پروردگار خود باشید. خداوند عزوجل پروردگار شماست. و ولی نعمت شما و معبود شماست و بعد از خداوند پیامبرش محمد سرپرست شماست – که هم اکنون با شما سخن میگوید – و بعد از من، علی (ع) سرپرست و پیشوای شماست که به امر پروردگارتان به این سمت منصوب شده است و بعد از علی (ع) پیشوایی امت در اولادش – که فرزندان من از نسل او هستند – خواهد بود و تا
[صفحه ۱۴۶]
روز قیامت حجت خدا بر خلق میباشند، روزی که ملاقات میکنید خدا و پیامبر او را.
حلالی نیست مگر آنچه را که خداوند حلال فرموده و حرامی نیست مگر آنچه را که خداوند حرام فرموده و آنچه را که خداوند از حلال و حرام به من تعلیم فرموده من همه را به علی (ع) آموختهام.
ای مردم! هیچ علمی نیست مگر آن که خداوند آن را به من آموخت و هر دانشی که به من آموخته شد من آن را به علی (ع) پیشوای پرهیزکاران آموختم و او پیشوای بزرگ و آشکار شماست.
ای مردم! مبادا علی (ع) را تنها بگذارید و از او دوری کنید و از پیشوایی او سرپیچی نموده و تکبر نمایید. او تنها کسی است که شما را به سوی حق رهبری مینماید و به حق عمل میکند و شما را از آن بازمیدارد و از ملامت ملامت کنندگان در راه خدا بیمی ندارد.
ای مردم! علی (ع) اول کسی است که ایمان به خدا و پیامبر او آورد و برای حفظ جان پیامبر خدا صلی الله علیه و آله جانبازی نمود.
او اول کسی است که با پیامبر خدا صلی الله علیه و آله پروردگار را عبادت میکرد، هنگامی که احدی از مردان غیر از او با من خدا را عبادت نمیکرد.
ای مردم! علی (ع) را بزرگ شمارید که خداوند او را فضیلت داده و به او روی آورید که خداوند او را به خلافت منصوب نموده است.
ای مردم! علی (ع) پیشوای شما از طرف خداست و خداوند هرگز نمیپذیرد عذر کسی را که منکر پیشوایی او باشد و چنین
[صفحه ۱۴۷]
شخصی آمرزیده نخواهد شد. هر که فرمان پروردگار را درباره پیشوایی علی (ع) رد کند بر خدا است که او را عذاب نماید؛ عذاب دردناکی که هرگز پایان نداشته باشد.
پس ای مردم! بترسید از این که مخالفت با علی (ع) کنید که در این صورت به آتشی که هیزم آن سنگ و اندام گنهکاران باشد خواهید افتاد، این آتشی است که بر کافران مهیا شده است.
ای مردم! به خدا سوگند! پیامبران و فرستادگان خدا همه به رسالت من بشارت دادهاند و من خاتم پیامبران و رسولان هستم و حجت خدا بر تمام مخلوقات زمین و آسمانها میباشم، هر که در مرتبت من شک کند، پس او کافر است و به کفر زمان جاهلیت خواهد بود و هر که در قسمتی از گفتارهای امروز من شک کند محققا در همهی گفتارهای من شک خواهد داشت و ماوایش جهنم است.
ای مردم! خداوند این فضیلت را به من عطا فرموده و این احسانی است از طرف پروردگار من، نیست معبودی جز او، حمد و ستایش من همیشه و در همه حال بر او باد.
ای مردم! فضیلت و برتری دهید علی (ع) را؛ چرا که او بعد از من افضل بر همه مردم از زن و مرد میباشد. خداوند روزی خلایق را به سبب ما فرستاده و نظام آفرینش را به واسطه ما پایدار فرموده است، دور از رحمت خدا است، دور از رحمت خدا است، غضب خدا بر اوست، غضب خدا بر اوست؛ کسی که گفتار مرا رد کند و پیشوایی علی (ع) را قبول ننماید.
آگاه باشید که جبرئیل از جانب پروردگار به من خبر داده که
[صفحه ۱۴۸]
خداوند تبارک و تعالی فرموده است: «هر که علی را دشمن بدارد و پیشوایی او را قبول ننماید لعنت و غضب من بر او باد».
پس باید هر کس بنگرد برای فردای قیامت چه فرستاده است.
بترسید از خدا اگر با علی (ع) مخالفت نمایید، و بترسید از لغزشی که پس از ثبات و استقامت شما رخ دهد، خداوند به هر چه میکنید، آگاه است.
ای مردم! علی (ع) در کنار خدا و طرفدار حق است و خداوند در کتاب خود فرموده است: «متمردین هنگام مرگ حسرت و اندوه میبرند که چرا از طرفدار حق دوری کردهاند».
ای مردم! در فهم معانی قرآن دقت و تامل نمایید. آیات کتاب خدا را بفهمید. به محکمات آن توجه داشته باشید و در متشابهات پیروی از هوای نفس نکنید. به خدا سوگند! هرگز روشن نمینماید بر شما نواهی قرآن را و واضح نمیکند بر شما تفسیر کتاب خدا را؛ جز کسی که من دست او را گرفتهام و نزد خود قرار دادهام و بازوی او را بلند کردهام و اعلام میکنم: «هر که من پیشوای او هستم، علی، پیشوای اوست» پیشوایی او بر شما از جانب پروردگار عزوجل اعلام شده که بر من وحی گردیده است.
ای مردم! بدانید علی (ع) و پاکان از اولاد من سنگینی کوچکتر و قرآن سنگینی بزرگتر است و هر کدام از آنها خبر دهندهی یکدیگرند و مطابقت با هم دارند و هرگز از هم جدا نخواهند شد تا در قیامت بر من وارد شوند.
ای مردم! علی (ع) و پاکان از اولاد من امین خداوند در میان مردم هستند و آنها فرمانروا در زمین میباشند.
[صفحه ۱۴۹]
آگاه باشید که من امر رسالت را ادا کردم، آگاه باشید که آنچه باید برسانم رساندم، آگاه باشید که محققا به شما شنواندم، آگاه باشید که بر شما آشکار نمودم، آگاه باشید که خداوند عزوجل فرمود و من هم از جانب پروردگار تبارک و تعالی گفتم. آگاه باشید که امیرالمومنین غیر از برادرم علی (ع) نیست و این منصب بعد از من بر احدی غیر از علی (ع) نخواهد بود.
(آنگاه بازوی علی (ع) را گرفت و بلند نمود و به حدی بالا برد که پاهای علی (ع) محاذی زانوی پیامبر صلی الله علیه و آله قرار گرفت و فرمود:)
ای مردم! این علی برادر من و وصی من، مخزن دانش من، جانشین من بر امت و مفسر کتاب خداوند عزوجل میباشد.
او کسی است که شما را دعوت به قرآن مینماید و حامل به اعمالی است که مورد رضای پروردگار است. او با دشمنان قرآن به جنگ برمیخیزد و بر اطاعت از قرآن هدایت و راهنمایی میکند، او مردم را از معصیت خدا بازمیدارد، او جانشین پیامبر خدا و امیرمومنان میباشد. او راهنمای مردم است و به امر خداوند با عهدشکنان و ستمگران و آنهایی که از دین خارج شدهاند، جهاد مینماید. آنچه میگویم از نزد خود نمیگویم، به فرمان خداوند آفریدگارم میگویم.
بارالها! دوست بدار هر که علی (ع) را دوست بدارد، دشمن بدار هر که علی (ع) را دشمن بدارد، دور گردان از رحمت خود آنهایی که انکار کنند پیشوایی او را غضب فرما بر کسانی که غضب کنند حق او را.
پروردگارا! تو این فرمان را بر من نازل فرمودی و پیشوایی امت
[صفحه ۱۵۰]
را بعد از من مخصوص علی (ع) ولی خود قرار دادی و دستور دادی که به بیان آن مردم را آگاه نمایم و او را به پیشوایی منصوب گردانم و به این سبب دین را بر بندگانت کامل فرمودی و نعمتت را بر آنها تمام گردانیدی و از بندگانت به داشتن دین اسلام راضی شدی و فرمودی: «هر کس دینی غیر از اسلام اختیار نماید هرگز از او قبول نخواهد شد و در آخرت از زیانکاران است».
پروردگارا! تو را شاهد میگیرم و شهادت تو بر من کافی است که من فرمان تو را رساندم.
ای مردم! خداوند عزوجل به سبب پیشوایی علی (ع) دین شما را کامل فرمود، پس کسانی که به پیشوایی او و فرزندان من که از صلب او هستند و بعد از او در مقام او قرار خواهند گرفت و تا روز قیامت پیشوای امت میباشند نگروند، روز قیامت که بر خداوند عزوجل وارد شوند، اعمال آنها باطل و تباه گشته است و در آتش منزل و ماوای ابدی خواهند داشت و تخفیفی از عذاب بر آنها نخواهد بود و مورد نظر لطف قرار نخواهند گرفت.
ای مردم! این علی (ع) بهتر از شما مرا یاری میکند و از شما نزد من سزاوارتر و نزدیکتر و عزیزتر است و خداوند عزوجل و من از او راضی هستیم.
هیچ آیهی رضایتی در قرآن نازل نشده، مگر دربارهی او و هیچ کجا خطاب بر مومنین نشده، مگر از او شروع شده و هیچ آیهی مدحی در قرآن نازل نشده، مگر در مورد او و شهادت به بهشت در سورهی «هل اتی» داده نشده، مگر برای او و برای احدی غیر از او آن سوره نازل نشده است. و غیر او را مدح نفرموده است.
[صفحه ۱۵۱]
ای مردم! او یاری کننده دین خدا و جدال کننده از جانب پیامبر خدا است، او پرهیزکار، پاکیزه، راهنما و راه یافته است، پیامبر شما بهترین پیامبران، جانشین او بهترین جانشینان و فرزندان او بهترین اوصیاء میباشند.
ای مردم! نسل هر پیامبری از صلب اوست و نسل من از صلب علی (ع) خواهد بود.
ای مردم! شیطان با حسدی که داشت به وسوسه آدم را از بهشت بیرون کرد، مبادا شما حسد برید که اعمالتان باطل شود و قدمهایتان بلغزد.
همانا آدم (ع) به سبب یک خطا به زمین هبوط نمود در حالی که او برگزیده خداوند عزوجل بود. پس چگونه است کیفر شما و حال آنکه بعضی از شما دشمنان خدا خواهید بود؟
آگاه باشید که دشمنی با علی (ع) نمیکند مگر کسی که بدبخت است و دوستی با او نمیورزد، مگر کسی که با پرهیزکار است و ایمان به او نمیآورد، مگر کسی که ایمان او خالص باشد، به خدا سوگند که سورهی عصر در مورد علی (ع) نازل شده که: به نام خداوند بخشنده مهربان. «قسم به عصر که بشر در زیانکاری است. مگر کسانی که ایمان به خدا آورند و عمل شایسته انجام دهند و سفارش نمایند به پیروی از حق و توصیه نمایند به صبر و شکیبایی».
ای مردم! خدا را گواه میگیرم که ماموریت خود را انجام دادم و فرمان خدا را به شما رساندم و بر فرستادهی خدا وظیفهای جز ابلاغ آشکارا نمیباشد.
ای مردم! از خداوند بترسید و آنچه را که حق پرهیزکاری است
[صفحه ۱۵۲]
عمل نمایید تا مسلمان بمیرید.
ای مردم! ایمان بیاورید به خدا و پیامبر او و ایمان بیاورید به نوری که نازل شده به پیامبر او، قبل از آنکه اعمالتان ناچیز شود و صورتهایتان به حسرت به عقب برگردد.
ای مردم! نور مطلق از جانب خداوند عزوجل میباشد و آن نور در من قرار گرفته است و بعد از من در علی (ع) میباشد و بعد از او در نسل او خواهد بود تا زمان حضرت قائم مهدی (عجل الله تعالی فرجه) آن کسی که حق را آشکار نماید و حق از دست رفته ما را به ما برگرداند.
خداوند عزوجل ما را حجت خود قرار داده بر آنهایی که کوتاهی میکنند و دشمنی میورزند و مخالفت و خیانت مینمایند و گنهکار و ستمکار میباشند.
ای مردم! شما را انذار میدهم که من فرستاده خداوند بر شما هستم و پیش از من هم رسولانی آمدند. آیا اگر من مردم، یا کشته شدم شما به آیین پیشینیان خود بازگشت مینمائید؟ و هر که از اسلام برگشته و به گذشتگان خود بپیوندد هرگز به خداوند ضرری نمیرساند و خداوند پاداش شکرگزاران را به زودی عطا میفرماید.
آگاه باشید که علی (ع) به شکیبایی و شکرگزاری موصوف است و بعد از او فرزندان من که از صلب او هستند، صبور و شاکر میباشند.
ای مردم! بر خدا منت نگذارید که مسلمان شدهاید و اگر منت
[صفحه ۱۵۳]
نهید، خداوند بر شما غضب نموده و شما را به عذاب گرفتار مینماید، زیرا او مراقب اعمال شماست.
ای مردم! به زودی بعد از من پیشوایانی شما را به آتش دعوت مینمایند و آنها در قیامت یاوری نخواهند داشت.
ای مردم! بدانید که خداوند تبارک و تعالی و من از آنها بیزاریم و بدانید که آنها با یاران و پیروانشان در درکات پست جهنم جای دارند و جایگاه بدی متکبران خواهند داشت.
آگاه باشید که آنها یاران صحیفه هستند. پس شما باید در موضوع صحیفه توجه نمایید. زیرا توطئه صحیفه همه را – جز عده معدودی – به گمراهی میکشاند.
ای مردم! من امامت و پیشوایی امت را به امانت به شما میسپارم و آن را به وراثت در فرزندان و اعقاب خود تا روز قیامت قرار میدهم.
ای مردم! آنچه مامور به ابلاغ آن بودم به شما رساندم و این ابلاغ حجتی است بر کسانی که حاضرند و آنهایی که غائب میباشند و کسانی که شاهدند و حضور دارند و آنهایی که حضور ندارند و کسانی که متولد شدهاند و یا آنهایی که متولد نشدهاند. پس باید حاضرین به غائبین و پدرها به فرزندان تا قیامت این پیام را برسانند.
ای مردم! به زودی امامت و پیشوایی به صورت زمامداری و کشورداری غصب میگردد. لعنت خدا بر غضبکنندگان و بر آنهایی که غاصبین را یاری مینمایند. و پروردگار به زودی به حساب جن و انس برای جزای اعمال رسیدگی میفرماید و آنگاه
[صفحه ۱۵۴]
شعلههایی از آتش و مس گداخته بر متمردین میافروزد که نتوانند از خود دفع نمایند.
ای مردم! خداوند عزوجل شما را به حال خود واگذار ننموده که هر چه بخواهید، انجام دهید. این آزادی عمل برای آن است که پاک از ناپاک جدا گردد و خداوند شما را به غیب آگاه ننموده است.
ای مردم! به خدا سوگند! اهل شهرها و قریهها هلاک نشدند مگر آن که گفتار پیامبران خود را تکذیب نمودند و خداوند هلاک مینماید کسانی را که ستمکار باشند، همچنان که در کتاب خود نام آنها را ذکر فرموده است.
ای مردم! این علی (ع) امام و پیشوای شماست و او از مواعید الهی میباشد و خداوند بر آنچه وعده فرموده، وفا مینماید.
ای مردم! بیشتر پیشینیان گمراه شدند و خداوند آنها را هلاک نمود و بازماندگان متمرد را نیز هلاک میفرماید، هم چنان که خداوند تبارک و تعالی فرماید: «آیا هلاک نکردیم گذشتگان را همان طور هلاک مینماییم بازماندگان را و با مجرمین چنین معامله خواهیم کرد. وای بر حال آنها روز قیامت اگر گفتار پیامبران را تکذیب کرده باشند».
ای مردم! خداوند به من امر و نهی فرموده و من به علی (ع) امر و نهی نمودم و علی (ع) آگاه شد به آنچه خداوند عزوجل به من امر و نهی فرموده است. پس بشنوید فرمان او را تا از غضب خداوند ایمن شوید و اطاعت کنید امر او را تا رستگار شوید و از نهی او احتراز کنید تا سعادتمند گردید و به میل او عمل نمایید و راه خود
[صفحه ۱۵۵]
را از راه او جدا نسازید.
ای مردم! من صراط مستقیم الهی در میان خلایق هستم و من شما را به پیروی از فرمان خدا امر میکنم و بعد از من علی (ع) صراط مستقیم خداوند میباشد.
و بعد از علی (ع) فرزندان من از صلب او پیشوایان امت هستند و مردم را به پیروی از فرمان خداوند دعوت نموده و در طریق حق راهنمایی مینمایند.
(آنگاه حضرتش فرمود:) به نام خداوند بخشنده مهربان، «حمد و ستایش خدای را که پروردگار جهانیان است، خداوند بخشنده و مهربان است. صاحب روز جزا است. پروردگارا! تنها تو را میپرستیم و فقط از تو یاری میطلبیم. ما را به راه راست هدایت فرما. راه کسانی که بر آنها نعمت بخشیدی، نه راه کسانی که بر آنها غضب نمودی و نه راه گمراهان».
ای مردم! سوره حمد دربارهی من، علی (ع) و عترت من نازل شده است و شامل حال آنها بوده و به آنها اختصاص دارد و آنها دوستان خدا هستند و ترس و وحشتی بر آنها نیست و محزون هم نخواهند شد.
آگاه باشید حزب خداوند غالب است.
آگاه باشید دشمنان علی (ع) اهل تفرقه و نفاق و دشمن یکدیگر بوده و برادران شیاطین هستند که بعضی بر بعض دیگر وحی و الهام مینمایند و گفتار ناهنجار آنها از روی غرور و جهل میباشد.
آگاه باشید! دوستان علی (ع) و عترت من ایمان آورندگان به خدا
[صفحه ۱۵۶]
هستند. و خداوند عزوجل در کتاب خود آنها را چنین توصیف میفرماید:
«ای پیامبر، نمییابی مردمی را که به خدا و روز قیامت ایمان داشته باشند و با دشمنان خدا و پیامبر دوستی نمایند، اگر چه آنها از پدران یا فرزندان یا برادران یا اقوام ایشان باشند، خداوند ایمان را در دلهایشان قرار داده است و آنها را از جانب خود یاری میفرماید و آنها به بهشتهایی داخل میشوند که در زیر درختان آن جویها روان هستند و در آنجا جاویدان بوده و خداوند از آنها راضی و آنها هم از خداوند راضی میباشند و آنها حزب خدا هستند و حزب خدا رستگار خواهد بود».
آگاه باشید! دوستان علی (ع) و عترت من را خداوند تبارک و تعالی چنین توصیف میفرماید: «آنها کسانی هستند که ایمان آورده و ایمانشان را به ظلم آلوده ننمودهاند. آنها ایمن از عذاب پروردگار میباشند و رستگار خواهند بود.»
آگاه باشید! دوستان علی (ع) و عترت من را خداوند تبارک و تعالی چنین توصیف میفرماید: «آنها کسانی هستند که داخل بهشت میشوند و در امن و امان میباشند و فرشتگان را ملاقات مینمایند در حالی که به آنها خیر مقدم میگویند و نوید میدهند که شما در بهشت جاویدان هستید».
آگاه باشید! دوستان علی (ع) و عترت من را خداوند تبارک و تعالی چنین توصیف میفرماید: «آنها کسانی هستند بدون حساب داخل در بهشت خواهند شد».
آگاه باشید: دشمنان علی (ع) و عترت من کسانی هستند که به
[صفحه ۱۵۷]
آتش دوزخ کشیده میشوند.
آگاه باشید: دشمنان علی (ع) و عترت من کسانی هستند که غرش جهنم را میشنوند و لهیب آتش را که در فوران است میبینند و هر دستهای که داخل در جهنم شوند دسته دیگر را لعنت مینمایند.
آگاه باشید! دشمنان علی (ع) و عترت من کسانی هستند که خداوند دربارهی آنها چنین میفرماید: «هنگامی که گروهی را در جهنم میریزند، خازنین جهنم از آنها سئوال مینمایند؟ آیا پیامبری که شما را از عذاب بترساند بر شما نیامد؟ در جواب گویند: آری، آمد ولی ما گفتار او را تکذیب نمودیم و به او گفتیم که بر تو چیزی نازل نشده و تو در گمراهی آشکار میباشی».
آگاه باشید! دوستان علی (ع) و عترت من کسانی هستند که در خفا و پنهانی از پروردگار خود ترسان و ایمان آنها سبب آمرزش و پاداش بزرگ بر آنها خواهد بود.
ای مردم! بین بهشت و جهنم تفاوت بسیار است. دشمن ما کسی است که خداوند او را مذمت کرده و لعنت نموده است. و دوست ما کسی است که خداوند او را مدح نموده و دوست خود خوانده است.
ای مردم! بدانید من ترساننده هستم و علی (ع) راهنما است.
ای مردم! من پیامبر هستم و علی (ع) جانشین من است.
آگاه باشید! آخرین راهنمای امت هم از خاندان ما میباشد و او حضرت قائم مهدی (ع) است. درود خدا بر او باد.
آگاه باشید! او بر کلیه ملل با ادیان مختلف پیروز میگردد.
[صفحه ۱۵۸]
آگاه باشید! او از ظالمین انتقام میگیرد.
آگاه باشید! او تمام دژها را فتح نموده و ویران میگرداند.
آگاه باشید! او مشرکین را از هر نژاد و ملتی باشند نابود مینماید.
آگاه باشید! او انتقام خون دوستان خدا را میگیرد.
آگاه باشید! او یاور دین خداوند عزوجل میباشد.
آگاه باشید! او کشتیبان دریای مواج و سامانبخش زندگی متلاطم خلایق است.
آگاه باشید! او فضل و برتری دانایان و جهل و بیخردی نادانان را میداند.
آگاه باشید! او برگزیده خداوند و منتخب او میباشد.
آگاه باشید! او وارث علوم است و علم او به تمام علوم احاطه دارد.
آگاه باشید! او گزارش دهنده فرمان خداوند عزوجل میباشد و احکام الهی را روشن مینماید.
آگاه باشید! او راستگو و درستکردار است و در انجام امور پایدار و استوار میباشد.
آگاه باشید! امور خلایق به او تفویض شده است.
آگاه باشید! پیامبران گذشته همه به وجود او بشارت دادهاند.
آگاه باشید! او آخرین حجت خداوند است و بعد از او حجتی نخواهد بود و در جهان حقی نیست مگر با او و علم و دانشی نیست مگر نزد او.
آگاه باشید! هیچ کس بر او غلبه نمینماید و کسی بر او پیروز نمیگردد.
[صفحه ۱۵۹]
آگاه باشید! او ولی خدا در زمین میباشد و حکم و فرمان او حکم و فرمان خداوند است و پروردگار او را به اسرار آفرینش خود از پنهان و آشکار آگاه ساخته است.
ای مردم! آنچه لازم بود برای شما روشن نمودم و به شما فهماندم و بعد از من علی (ع) آنچه لازم باشد به شما میفهماند.
ای مردم! پس از آن خطبه من پایان یافت شما را به دست دادن و بیعت با علی (ع) دعوت مینمایم و بعد از آن که من با او بیعت نمودم، شما با او بیعت نمایید و به او تبریک گویید.
آگاه باشید! من با خداوند عهد و پیمان بستهام و علی (ع) با من بیعت نموده است و من از طرف خداوند عزوجل از شما برای علی (ع) بیعت میگیرم. پس هر که عهدشکنی کند ضرر آن بر خود اوست.
ای مردم! سعی بین صفا و مروه از شعارهای خدایی است. هر کس حج خانه خدا نماید، یا عمره به جای آورد گناهی بر او نمیباشد که بر صفا و مروه طواف نماید و کسی که خواستار کارهای نیک باشد و آن را انجام دهد خداوند پاداش او را میدهد و بر اعمال بندگان آگاه است.
ای مردم! به زیارت خانه خدا روید هیچ خاندانی وارد مکه نشود مگر آن که به لطف میزبان مستغنی گردد و هیچ خاندانی سرپیچی ننماید مگر آنکه فقیر و مستمند گردد.
ای مردم! هیچ بندهی مومنی در مواقف حج توقف ننماید مگر آن که خداوند گناهانش را ببخشد و چنانچه زمان وقوف منقضی گردد و عمل حج انجام نشود باید در سال دیگر انجام داده شود.
[صفحه ۱۶۰]
ای مردم! حجاج مورد لطف خاص پروردگار میباشند و آنچه در راه خدا خرج نمایند برای آنها ذخیره خواهد بود و خداوند عمل هیچ نیکوکاری را ضایع نمینماید.
ای مردم! زیارت خانه خدا را برای اکمال دین و انفاق در راه او انجام دهید و از آن جایگاه برنگردید مگر آنکه از گناهان خود توبه نمائید و تصمیم بگیرید که دیگر هرگز مرتکب گناه نشوید.
ای مردم! نماز به پای دارید و زکات دهید آن چنان که خداوند تبارک و تعالی دستور فرموده است و اگر هر آینه مدت زمانی گذشت و شما در انجام فرامین الهی کوتاهی کردید و یا دستورالعمل احکام را فراموش نمودید پس علی (ع) پیشوای شما و روشن کننده احکام الهی شماست، خداوند عزوجل او را بعد از من به این سمت منصوب فرموده است. و خداوند او را جانشین من قرار داده، هر چه از او سوال نمایید به شما پاسخ میدهد و بر شما بیان مینماید آنچه را که نمیدانید.
آگاه باشید! حلال و حرام احکام الهی بیش از آن است که من همه را یادآور شوم و شما را در یک مکان به تمام آنها آگاه نمایم؛ ولی در این مقام شما را به حلال خدا امر میکنم و از حرام او نهی مینمایم و من مامور هستم که با شما اتمام حجت نمایم و برای قبول آنچه را که پروردگار عزوجل بر من نازل فرموده از شما برای علی (ع) امیرمومنان بیعت بگیرم و پیشوایان بعد از او را که از فرزندان من و نسل او میباشند به شما معرفی نمایم؛ پیشوایانی که قائم آنها حضرت مهدی (عج الله تعالی فرجه) میباشد و تا روز قیامت حجت خدا بر خلق خواهد بود و به حق حکومت میفرماید.
[صفحه ۱۶۱]
ای مردم! من شما را به هر حلالی دلالت کردم و از هر حرامی نهی نمودم و حلال و حرام را از جانب پروردگار به شما رساندم و هرگز نمیتوانم از گفتار خود برگردم و آن را تغییر و تبدیل نمایم. بر شماست که آنها را یاد آورید و به خاطر بسپارید و به یکدیگر توصیه نمایید و آنها را تغییر و تبدیل ننمائید.
آگاه باشید! من مجددا گفتار خود را تکرار مینمایم. نماز را به پای دارید و زکات بدهید. امر به نیکی کنید و از منکر نهی نمایید.
و آگاه باشید که بالاترین امر به معروف آن است که در گفتار من استوار و ثابت قدم بمانید و به کسانی که در این محل حضور ندارند، گفتار مرا برسانید و آنها را به قبول آن وادارید و از مخالفت با آن نهی نمایید این فرمانی است که از جانب خداوند عزوجل صادر شده و من شما را به اطاعت از آن امر مینمایم و امر به معروف و نهی از منکر همان امر و نهی امام معصوم میباشد.
ای مردم! خداوند در قرآن معرفی مینماید که امامان بعد از علی (ع) فرزندان او هستند. من هم به شما معرفی نمودم که آنها فرزندان من و من پدر آنها میباشم، چنانچه خداوند تبارک و تعالی در کتاب خود فرماید: «کلمه باقیه را در نسل او قرار دادیم من شما را آگاه نمودم مادامی که قرآن و عترت من راهنمای شما باشند، هرگز گمراه نخواهید شد».
ای مردم! از گناه دوری جویید و از روز قیامت بترسید. خداوند عزوجل میفرماید: «زلزله قیامت باعظمت است» به یاد مرگ باشید و زمان حساب و سنجش اعمال را فراموش ننمایید که سرانجام در دادگاه عدل خداوند به حساب شما رسیدگی میشود و جزای
[صفحه ۱۶۲]
اعمال شما از نیک و بد داده خواهد شد. هر کس در آن دادگاه پرونده عملش پیروی از فرمان خدا باشد پاداش نیک به او عطا میشود و هر که نافرمانی از خدا کرده باشد از بهشت بهرهای نخواهد داشت.
ای مردم! جمعیت شما بیشتر از آن است که یک یک با من بیعت نمایید، خداوند عزوجل مرا امر فرموده که با زبان از شما اقرار بگیرم برای پیشوایی علی (ع) امیرمومنان و امامان بعد از او که به شما معرفی نمودم، آنها فرزندان من از صلب او خواهند بود.
پس همه شما اقرار نمایید و همه بگویید: «شنیدیم و اطاعت میکنیم و راضی هستیم و فرمان میبریم از آنچه ابلاغ نمودی بر ما از طرف پروردگار برای پیشوایی علی (ع) و پیشوایی فرزندان او که امامان بعد از او خواهند بود، درود خدا بر آنها باد. بیعت مینماییم با دلهای خود و جانهای خود و دست و زبان خود و با این بیعت باقی هستیم مادامی که زندهایم و زمانی که میمیریم و بعد از مرگ که زنده میشویم و بیعت خود را تغییر و تبدیل نمیدهیم و شک نمیآوریم و مردد نمیشویم و از عهد خود برنمیگردیم. و پیمانشکن نمیباشیم و از خدا اطاعت مینماییم و مطیع تو هستیم و فرمانبر علی (ع) امیرمومنان و فرزندان او میباشیم و اطاعت میکنیم امامانی را که اعلام نمودی از فرزندان تو از صلب علی (ع) بعد از حسن و حسین (ع) خواهند بود و تو مقام حسن و حسین (ع) را به ما معرفی نمودی و منزلت آنها را در پیشگاه خداوند بیان داشتی و آنها بزرگواران و آقایان جوانان اهل بهشت میباشند و بعد از پدر پیشوایان امت خواهند بود.»
[صفحه ۱۶۳]
ای مردم! باز هم بگویید: «اطاعت میکنیم خدا و پیامبر او را و اطاعت مینماییم علی (ع) و فرزندان او را و عهد و پیمان میبندیم با علی (ع) امیرمومنان با دلهای خود و جانهای خود و زبانهای خود و بیعت مینماییم با کسی که با علی (ع) بیعت نموده است و اقرار مینماییم که هرگز این بیعت را تبدیل نکنیم و هرگز از آن سرپیچی ننماییم. در این بیعت خدا را شاهد میگیریم. و خداوند برای شهادت کافی است و تو هم بر ما شاهد باش و تمام کسانی که فرمانبر تو هستند از آنهایی که حضور دارند و آنهایی که حضور ندارند و فرشتگان و مومنین همه بر ما شاهد باشند و شهادت خداوند بالاترین شهادتها است».
ای مردم! آنچه را که میگویید خداوند صدای شما را میشنود و از ضمیر شما آگاه است. هر که پیروی نماید رستگار خواهد شد و هر که سرپیچی نماید ضرر آن بر خود اوست. هر که با علی (ع) بیعت نماید با خداوند عزوجل بیعت نموده است و دست قدرت خداوند بالاترین دستهاست.
ای مردم! از خدا بترسید و با علی (ع) امیرمومنان بیعت نمایید و بدانید که او و فرزندان او حسن و حسین (ع) و پیشوایان بعد از آنها کلمه پاک و باقیه الهی در زمین میباشند. خداوند هلاک مینماید کسی را که حیله کند، و ترحم میفرماید بر کسی که وفادار بماند. هر که عهدشکنی کند به خود ستم کرده است.
ای مردم! آنچه را که با شما گفتم به دیگران بگویید در مقابل مقام امیرالمومنین تسلیم باشید و بگویید: «پروردگارا شنیدیم و اطاعت کردیم و آمرزش تو را میطلبیم و بازگشت ما به سوی تو میباشد».
[صفحه ۱۶۴]
و بگویید: «حمد و ستایش خدا را که ما راهنمایی فرمود و اگر راهنمایی نمینمود رستگار نمیشدیم».
ای مردم! فضایل علی بن ابیطالب (ع) را خداوند عزوجل در قرآن ذکر فرموده و آن بیشتر از آن است که در یک مجلس بتوان بیان نمود. پس هر که به فضایل او آگاهتان کرد و او را شناساند او را تصدیق نمایید.
ای مردم! هر که از خدا و پیامبر و علی امیرمومنان و امامان بعد از او – که به شما معرفی نمودم – اطاعت کند محققا به رستگاری بزرگی نایل شده است.
ای مردم آنهائی که برای بیعت با علی سبقت گیرند و او را دوست بدارند و تسلیم امیرالمومنین باشند به نعم الهی در بهشت سرفراز خواهند شد.
ای مردم! سخنی گویید که خدا از شما راضی و خشنود گردد و اگر شما و همه مردم روی زمین کافر شوید، هرگز ضرری به خدا نمیرسانید.
پروردگارا! مردان و زنان مومن را بیامرز و کافران را مورد خشم خود قرار ده.
حمد و ستایش مخصوص پروردگار عالمیان است. [۱۸۷] .
[صفحه ۱۶۷]
برگرفته از کتاب چهره درخشان حضرت ابوالفضل نوشته: آقای علی ربانی خلخالی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *